IESBA Etik Kurallar | Örnek Olay 18: Haksız Rekabet, Mesleki Davranış ve Etik
ETİK KURALLAR
Örnek Olay 18: Haksız Rekabet, Mesleki Davranış ve Etik
Etik Yönetmeliği'nin Amacı
Tüm üyeleri en üst derecede mesleki bilgiye sahip, sosyal sorumluluk bilinci olan, etik değerlere bağlı, rekabet anlayışı daha kaliteli hizmet sunumu biçiminde oluşmuş, güvenilir ve saygın bir meslek mensupları kitlesi oluşturmak hedefine ulaşmak için muhasebe mensuplarının mesleki ilişkilerinde uymaları gereken asgari etik ilkeleri belirlemektir.
"Etik İlkelerimiz"
Haksız Rekabet Yönetmeliği 4/ç
Haksız Rekabet: Meslek mensuplarının birbirleriyle ve iş sahibi ile olan ilişkilerini etkileyen aldatıcı veya diğer şekillerdeki dürüstlük kurallarına aykırı davranışları veya mesleki uygulamaları haksız rekabet olarak tanımlamıştır.
Meslek mensubunun rekabet üstünlüğü; düşük ücret, yanıltıcı vaat veya meslektaşını değersizleştirmekten değil, mesleki bilgi, etik davranış, güven ve hizmet kalitesinden doğmalıdır.
Mesleki Davranış Etik Kurallar (IFAC / IESBA)
- Muhasebe meslek mensuplarının tamamının ilgili yasalara ve düzenlemelere uyması (Bölüm 150)
- Mesleği gözden düşürücü herhangi bir hareketten kaçınması (Bölüm 150)
- Kendini ve işyerini tanıtırken mesleğin itibarına gölge düşürmemek (Bölüm 150/2)
- Hizmetler ve tecrübeler hakkında abartılı iddialarda bulunmamak (Bölüm 150/2)
- Diğer meslek mensuplarını kötüleyici atıflarda veya asılsız kıyaslamalarda bulunmamak (Bölüm 150/2)
Örnek Senaryo: Etik İkilem ve Dönemsellik İlkesi
Senaryo: Yaklaşık 10 yıldır aynı inşaat şirketine hizmet veren SMMM Yüksel'den, şirket sahibi nakit sıkıntısı ve yüksek vergi yükünü gerekçe göstererek geleceğe ait giderlerin bir kısmını cari döneme almasını istemektedir. Aksi takdirde başka bir mali müşavirle çalışabileceğini imal etmektedir.
Meslek mensubunun görevi müşterinin istediği sonucu oluşturmak değil; mesleki faaliyetini mevzuat ve muhasebe ilkelerine uygun yürütmektir.
Faaliyet sonuçlarının dönemlerden bağımsız olarak belirlenmesini gerektirir. Gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre ilgili olduğu döneme kaydı esastır.
Karşılaşılan Tehdit Türleri (IESBA Bölüm 200):
- Kişisel Çıkar Tehdidi: Gelir kaybı korkusu nedeniyle mesleki kararın etkilenme riski.
- Yakınlık Tehdidi: Uzun süreli ilişki ve "seni ailemizden biri gibi görüyoruz" söylemi sebebiyle mesleki mesafenin azalması.
- Gözdağı Tehdidi: "Başka mali müşavirle çalışabiliriz" baskısı ile kararın etkilenmeye çalışılması.
"Mali müşavir, müşterisinin ekonomik çıkarlarını gözetirken aynı zamanda kamu yararını, mesleğin saygınlığını, meslektaşlar arasındaki dürüst rekabeti ve mali bilgilerin güvenilirliğini korumakla yükümlüdür."